Het vinkje “liquidity locked” staat op bijna elke checklist voor wie een anonieme memecoin overweegt. De logica klinkt waterdicht: als de liquiditeit vaststaat, kan het team de handelspool niet leegtrekken en jou met waardeloze tokens achterlaten. Dat klopte in het tijdperk waarin het leeghalen van de pool de enige uitweg was voor een oplichter. Op de moderne launchpads is precies dat slot uitgegroeid tot de verdienmotor van de zwendel.
Kerncijfers
- Verlies aan memecoin-rugpulls en oplichting in 2024: ruim 500 miljoen dollar
- Tokens op Pump.fun bestempeld als rugpull of pump-and-dump: 98,6%
- Liquiditeitspools op Raydium met kenmerken van een soft rug: 93% (361.000 pools)
Wat een liquiditeitslot echt regelt
Wie een token lanceert op een gedecentraliseerde beurs, moet een pool vullen: het nieuwe token samen met iets van waarde, meestal een stablecoin of de eigen munt van de blockchain. In ruil krijgt de inlegger liquidity provider-tokens, feitelijk het claimbewijs op die inleg. Wie dat bewijs bezit, kan de inhoud van de pool weer opnemen. Daar zit de kwetsbaarheid. Een maker wacht tot kopers binnenstromen, ziet de pool vollopen met echt geld en haalt vervolgens alles weg. De prijs zakt naar nul omdat er niets meer is om tegen te verkopen. Dat is de klassieke rugpull.
Een liquiditeitslot stuurt die provider-tokens naar een apart contract met een tijdslot. Een lockerdienst houdt ze een afgesproken periode vast, zet het slot zichtbaar op de blockchain en geeft ze niet vrij voor de einddatum. De maker kan niet opnemen wat hij niet meer in handen heeft. Let op twee dingen die vaak verwarring geven: een vergrendelde pool blijft gewoon verhandelbaar, het slot beperkt alleen het opnemen. En liquiditeit vergrendelen is iets anders dan de eigen tokenvoorraad van het team vastzetten via een vesting-schema.
Het probleem is niet verzonnen
Dat het slot een echte aanval blokkeert, staat buiten kijf. Een analyse van Solidus Labs op de gedecentraliseerde beurs Raydium vond dat 93 procent van de liquiditeitspools, zo’n 361.000 stuks, kenmerken van een soft rugpull vertoonde, met een mediane buit van rond de 2.800 dollar. Merkle Science becijferde dat in 2024 meer dan 500 miljoen dollar verdween in memecoin-rugpulls en oplichting. Robert Whitaker van Merkle Science stelde daarover: “These scams aren’t just opportunistic, they’re highly coordinated operations that exploit trust at scale.” Tegen die achtergrond is een project dat zijn liquiditeit vastzet echt beter af dan een dat dat niet doet.
De omkering die de checklists missen
Launchpads in de lijn van Pump.fun automatiseerden het aanmaken van tokens en losten de rugpull structureel op: zodra een token afstudeert naar een echte pool, vergrendelt het platform de liquiditeit zelf en permanent. Daarom noemen die platforms zich rug-resistant. Alleen betalen dezelfde platforms ook makersvergoedingen. Een vergrendelde pool blijft handelskosten genereren bij elke swap, en die kosten zijn claimbaar door het adres dat het token aanmaakte. Zo verandert een eenmalige diefstal in een blijvende inkomstenstroom. De maker heeft geen reden meer om te ruggen, want niet ruggen levert meer op.
Het cijfer dat dit onderstreept komt van Solidus Labs: van de ruim zeven miljoen tokens die sinds begin 2024 op Pump.fun zijn uitgegeven, gold 98,6 procent als rugpull of pump-and-dump, en slechts zo’n 97.000 hielden minstens 1.000 dollar aan liquiditeit over. Een Pump.fun-woordvoerder betwistte dat rapport. Het slot zegt intussen niets over de vraag hoe de voorraad verdeeld is, welke rechten het contract nog toestaat, wie het team is, of dat er volgende week nog iemand in het token handelt.
Hoe je verder kijkt dan het vinkje
- Controleer de spreiding van de voorraad: een handvol wallets met het leeuwendeel is een groter risico dan een niet-vergrendelde pool.
- Kijk naar de rechten in het contract, zoals de mogelijkheid om bij te drukken of verkopen te blokkeren.
- Vraag je af wie de makersvergoeding int en of het slot vooral het platform en de maker dient.
- Beoordeel of er echt volume en echte handelaren zijn, niet alleen een mooi vinkje op een screener.
Vergrendelde liquiditeit blijft een nuttig signaal, maar het is een minimumeis geworden, geen keurmerk. Wie het als eindpunt behandelt, kijkt precies weg van de plek waar de nieuwste generatie zwendel zit.
