Cryptoprojecten kochten dit jaar voor een recordbedrag van 638 miljoen dollar aan eigen tokens terug, en dat geld komt opvallend geconcentreerd uit twee hoeken. Volgens data van Allium Labs, aangehaald door de Financial Times, zijn de decentrale exchange Hyperliquid en memecoin-launchpad Pump.fun samen goed voor bijna 90 procent van dat bedrag. Hyperliquid tekende voor ongeveer 370 miljoen dollar, Pump.fun voor bijna 200 miljoen. De rest van de sector deelt het schrale restant.
Kerncijfers
- Totaal aan buybacks in 2026 (year-to-date): $638 miljoen
- Aandeel Hyperliquid en Pump.fun samen: bijna 90%
- Koers HYPE dit jaar: +145%, PUMP: +109%
- Bitcoin in dezelfde periode: -10%
Dat er dit jaar zoveel wordt teruggekocht, is geen toeval. Het bedrag ligt fors hoger dan de 545 miljoen dollar in dezelfde periode van 2025, en het steekt schril af tegen de amper 366.000 dollar in 2024. Terugkopen is in korte tijd van een curiositeit naar een serieuze kapitaalstrategie gegroeid, al blijft het aantal projecten dat het echt op grote schaal doet beperkt.
Wat een token-buyback eigenlijk is
Een buyback in crypto lijkt sterk op de aandeleninkoop die beursgenoteerde bedrijven toepassen. Zo’n bedrijf koopt eigen aandelen terug om de koers te ondersteunen en het rendement voor bestaande aandeelhouders op te krikken. Bij tokens werkt het net zo: een protocol gebruikt een deel van zijn inkomsten om de eigen munt van de markt te halen, waardoor het aanbod krimpt en de druk op de koers theoretisch afneemt. Voor ervaren lezers is de nuance dat sommige projecten die tokens ook verbranden, wat het effect op het circulerende aanbod permanent maakt.
Hyperliquid en Pump.fun spelen het hard
Het verschil in aanpak tussen de twee koplopers is groot. Hyperliquid steekt zo’n 99 procent van zijn omzet in het terugkopen van HYPE. In het tweede kwartaal boekte het platform 169 miljoen dollar omzet en daarvan ging 141 miljoen rechtstreeks naar buybacks. Pump.fun houdt het bescheidener en reserveert ongeveer de helft van zijn netto protocolomzet voor inkoop. De launchpad draait momenteel op een geannualiseerde omzet van 420 miljoen dollar, gerekend naar het dagelijkse gemiddelde van de afgelopen negentig dagen.
Dat beleid vertaalt zich in koersen die tegen de stroom in gaan. HYPE steeg dit jaar 145 procent en PUMP 109 procent, terwijl Bitcoin met 10 procent daalde en de totale marktkapitalisatie van crypto met bijna 12 procent kromp. Voor houders die de terugkopen zien als een vorm van waarde-uitkering, is dat precies het verhaal dat ze willen horen.
Meer projecten volgen
Het model trekt navolging. De Ethena Foundation opende een stemming over een zogeheten fee-switch, waarbij 95 procent van de netto-omzet die naar de stichting vloeit vanuit de kernactiviteiten van Ethena, zou worden ingezet om ENA-tokens terug te kopen. De markt reageerde meteen: het ENA-token won 10,7 procent op de dag na het voorstel.
Of dit een blijvende verschuiving is, hangt af van hoeveel omzet protocollen daadwerkelijk kunnen omzetten in inkoop. Bitwise-beleggingschef Matt Hougan stelde eerder in augustus dat cryptowaarderingen in de komende twee jaar zouden kunnen verdubbelen naarmate protocollen hun inkomsten steeds vaker inzetten voor buybacks en burns, en zo meer waarde teruggeven aan investeerders. Dat is een optimistische lezing, en ze veronderstelt dat de omzet op peil blijft. Zakt die weg, dan droogt ook de brandstof onder de terugkopen op, en dan wordt snel duidelijk welke projecten een echt verdienmodel hadden en welke vooral hun eigen koers subsidieerden.
