Vanaf 2028 wil Nederland de belasting in box 3 ingrijpend veranderen. In plaats van een heffing op basis van een (deels) fictief rendement, komt er een systeem dat meer aansluit bij het daadwerkelijk behaalde resultaat. Dat is vooral relevant voor mensen met crypto, omdat koersschommelingen groot zijn en het verschil tussen papieren winst en echte verkoopopbrengst in de praktijk veel discussie oplevert.
Wat verandert er in box 3?
De kern van het nieuwe plan is dat de Belastingdienst niet langer uitgaat van een verondersteld rendement, maar van een benadering waarbij het werkelijk rendement zwaarder meeweegt. Voor beleggingen betekent dat dat niet alleen uitgekeerde inkomsten, zoals rente of dividend, in beeld komen, maar ook waardeveranderingen van het vermogen. En juist dat laatste punt zorgt voor veel aandacht: in het voorgestelde model worden ongerealiseerde koerswinsten (dus winst die je nog niet hebt “vastgeklikt” door verkoop) onderdeel van de grondslag.
Voor crypto kan dit betekenen dat je belasting verschuldigd bent in jaren waarin je coins of tokens meer waard zijn geworden, ook als je niets hebt verkocht. Daarmee wordt crypto fiscaal meer behandeld als een belegging waarvan de waarde jaarlijks wordt herijkt. Dit is een duidelijke koerswijziging ten opzichte van de oude systematiek, waar de heffing vooral gebaseerd was op een vastgesteld, gemiddeld geacht rendement.
Waarom is dit belangrijk voor crypto-bezitters?
Crypto is volatiel. Een portefeuille kan in een jaar verdubbelen en het jaar erop halveren. In een systeem met belasting op ongerealiseerde winsten kan dat leiden tot situaties waarin je belasting betaalt over een stijging die later weer verdwijnt. Dat maakt liquiditeitsplanning belangrijk: je hebt euro’s nodig om belasting te betalen, terwijl je vermogen misschien vooral “op papier” is gestegen.
Daarnaast kan het invloed hebben op beleggingsgedrag. Sommige beleggers kiezen er mogelijk voor om reserveringen in fiat aan te houden of periodiek een klein deel te verkopen om toekomstige belastingaanslagen te kunnen voldoen. Ook kan de timing van aan- en verkopen, of het spreiden van posities, een grotere rol gaan spelen.
Hoe kan de heffing op ongerealiseerde winsten uitpakken?
Hoewel de exacte uitvoering en tarieven richting 2028 nog verder worden uitgewerkt, is het idee dat de jaarlijkse waardemutatie meetelt. Dat pakt in hoofdlijnen zo uit:
- Stijgt je cryptoportefeuille in waarde, dan kan dat leiden tot een hogere belastinggrondslag.
- Daalt je portefeuille, dan kan er juist een lagere heffing volgen of mogelijk verliesverrekening, afhankelijk van de uiteindelijke regels.
- Inkomsten zoals staking-opbrengsten kunnen daarnaast als opbrengst worden gezien, los van koersbewegingen.
Een aandachtspunt is de waardebepaling: welke koers geldt op welke peildatum, en hoe ga je om met assets die op meerdere exchanges verhandeld worden? In de praktijk zal het waarschijnlijk neerkomen op een consistente methode die controleerbaar is, bijvoorbeeld via een bewaarplicht voor transacties en een logisch gekozen prijsbron.
Wat kun je nu al doen richting 2028?
Ook al duurt het nog even, voorbereiding kan nuttig zijn. Denk aan:
- Houd je aankopen, verkopen, swaps en ontvangsten goed bij, inclusief data en tegenwaarde in euro.
- Maak periodiek een overzicht van je holdings per wallet en exchange.
- Overweeg een buffer aan te houden voor belasting, zeker bij grote koersstijgingen.
De hervorming van box 3 is bedoeld om eerlijker en realistischer te belasten, maar voor crypto-bezitters kan belasting op ongerealiseerde koerswinsten voelen als een echte gamechanger. De komende jaren wordt duidelijk hoe de regels exact worden vormgegeven en welke uitzonderingen of verrekenmogelijkheden er komen.
