Banken tokeniseren miljarden: publieke Ethereum voor handel, private netwerken voor interne afwikkeling

Grote financiële instellingen zetten de volgende stap in de digitalisering van de financiële markten: de tokenisatie van real-world assets (RWA). Daarbij worden traditionele bezittingen—zoals obligaties, geldmarktfondsen, vastgoed- of grondstoffenposities—omgezet in digitale tokens die op een blockchain kunnen worden uitgegeven, verhandeld en beheerd. Het doel is niet per se “crypto” omarmen, maar vooral het moderniseren van infrastructuur die al decennia draait op gefragmenteerde systemen, beperkte openingstijden en trage settlement-processen. Door assets als tokens te representeren kan eigendom sneller worden overgedragen, kunnen transacties beter worden geautomatiseerd en wordt het eenvoudiger om processen rond uitgifte, beheer en rapportage te stroomlijnen.

Waarom banken en vermogensbeheerders dit nu serieus opschalen

De belofte van tokenisatie is aantrekkelijk omdat het meerdere inefficiënties tegelijk aanpakt. In traditionele markten kan afwikkeling (settlement) dagen duren, met tussenpartijen die reconciliatie uitvoeren en risico’s beheren. Tokenisatie kan settlement dichter naar “real time” brengen, waardoor tegenpartijrisico afneemt en kapitaal efficiënter kan worden ingezet. Ook kan een asset programmeerbaar worden: rente- of dividendbetalingen, compliance-checks en beperkingen op overdracht kunnen via smart contracts worden afgedwongen. Grote instellingen zien daarnaast dat de technologie volwassener wordt: custody-oplossingen, institutionele handelsplatformen en regelgeving rond digitale effecten ontwikkelen snel, waardoor pilots steeds vaker richting productie gaan.

Publieke versus private blockchains

Een belangrijk thema is de keuze tussen publieke en private blockchains. Private blockchains (of permissioned netwerken) geven instellingen controle over wie mag deelnemen, welke data zichtbaar is en hoe governance is geregeld. Dat sluit goed aan bij eisen rond privacy, compliance en operationele zekerheid. Tegelijkertijd bieden publieke blockchains voordelen zoals een hoge mate van transparantie, brede interoperabiliteit en toegang tot een groot ecosysteem van ontwikkelaars en applicaties. In de praktijk ontstaat vaak een hybride benadering: uitgifte of settlement kan plaatsvinden op een permissioned omgeving, terwijl bepaalde onderdelen—zoals verificatie, bruggen naar liquiditeit of reporting—profiteren van publieke netwerken.

Welke assets worden getokeniseerd en wat verandert er?

Tokenisatie wordt vooral interessant bij assets met hoge volumes en repetitieve processen. Denk aan:

  • Obligaties en commercial paper, waarbij uitgifte en settlement efficiënter kunnen verlopen.
  • Fondsunits en geldmarktfondsen, waar tokenisatie snellere in- en uitstap en betere transparantie kan bieden.
  • Private markten zoals private credit, waar eigendom en overdracht nu vaak administratief zwaar zijn.

Wat er fundamenteel verandert is de “single source of truth”: in plaats van meerdere administraties die moeten worden gelijkgetrokken, kan de tokenregistratie de leidende administratie worden—mits governance en juridische erkenning goed zijn ingericht. Hierdoor kunnen kosten dalen en kunnen nieuwe vormen van liquiditeit ontstaan, bijvoorbeeld door fractionalisatie (kleinere coupures) of snellere secundaire handel.

Belangrijkste uitdagingen: regelgeving, integratie en risico

Ondanks het momentum zijn er serieuze randvoorwaarden. Juridisch moet duidelijk zijn dat een token daadwerkelijk een rechtsgeldige claim op het onderliggende asset vertegenwoordigt. Daarnaast vraagt integratie met bestaande systemen—custody, risk, reporting, KYC/AML—om grote investeringen. Ook operationele risico’s zoals smart contract bugs, key management en netwerkgovernance moeten institutioneel worden afgedekt. Tot slot is liquiditeit cruciaal: tokenisatie heeft het meeste effect wanneer meerdere partijen op dezelfde standaarden aansluiten en er voldoende handels- en settlementmogelijkheden ontstaan.

Wat dit betekent voor de markt

De betrokkenheid van grote banken en vermogensbeheerders wijst erop dat tokenisatie verschuift van experiment naar schaalvergroting. De komende fase draait om standaardisatie, connectiviteit tussen netwerken en het aantonen van voordelen in productieomgevingen. Als dit lukt, kan tokenisatie een nieuwe laag vormen onder de financiële marktinfrastructuur: efficiënter, meer geautomatiseerd en potentieel toegankelijker. Niet doordat bestaande regels verdwijnen, maar doordat de uitvoering ervan slimmer en sneller wordt—met blockchain als technologie die processen samenbrengt op één gedeelde, digitale rails.

Avatar foto
Lars Verhoeven begon zijn crypto-reis in de bullrun van het jaar 2017-2018 en is zich door de jaren steeds meer gaan verdiepen in cryptocurrencies, met name Bitcoin en Ethereum. Door zijn journalistieke achtergrond hoopt hij zoveel mogelijk mensen kundig te maken over cryptocurrencies en alles wat er mee te maken heeft.