Crypto schenken of nalaten: dit vindt de fiscus ervan

Je wilt een deel van je bitcoin overmaken aan je kind, of je vraagt je juist af wat ermee gebeurt als jij er niet meer bent. Logische vraag, want voor de fiscus is crypto gewoon vermogen: bij schenken heet dat schenkbelasting, bij overlijden erfbelasting. Het punt waar het vaak misgaat zit niet in de aangifte, maar in de wallet. Een schenking telt pas als de crypto ook echt van eigenaar wisselt, en bij overlijden verandert een onvindbare seed phrase niets aan wat je erfgenamen aan de fiscus verschuldigd zijn.

Het kernverschil: bij schenken telt toegang mee, bij erven niet

Cryptobezit valt voor de Belastingdienst onder box 3, of het nu om bitcoin, ethereum of een ander token gaat. Schenk of erf je crypto, dan verlaat het die box en val je onder de schenk- of erfbelasting, met de waarde op het moment van de schenking of het overlijden als grondslag.

Het verschil zit in wat er daarna telt. Voor een schenking geldt: pas als de crypto daadwerkelijk overgaat naar het vermogen van de ontvanger, is de schenking voltooid. Blijf jij feitelijk de enige met toegang, dan is het maar de vraag of de Belastingdienst die overdracht erkent. Bij overlijden speelt dat probleem niet. De nalatenschap omvat alles wat je bezat op het moment van overlijden, inclusief een wallet waar niemand de sleutel van heeft. Erfbelasting is dan gewoon verschuldigd, ook als niemand erbij kan. Verderop in dit artikel lees je waarom dat verschil in de praktijk voor vervelende verrassingen zorgt.

Wat schenkbelasting kost in 2026

Voor schenkbelasting geldt hetzelfde tarief voor crypto als voor geld of een huis: het hangt af van je relatie met de schenker en van het bedrag boven de vrijstelling.

(bron: Belastingdienst, tarieven schenkbelasting 2026, geraadpleegd 24-09-2026)

Daaronder geldt eerst een vrijstelling. Ouders mogen hun kind in 2026 jaarlijks €6.908 belastingvrij schenken, voor alle andere schenkers en ontvangers ligt die grens op €2.769 per jaar. Is de ontvanger tussen de 18 en 40 jaar, dan bestaat er eenmalig een hogere, vrij besteedbare vrijstelling van €33.129, of €69.009 als het bedrag naar een dure studie gaat (bron: Belastingdienst, vrijstellingen schenkbelasting 2026, geraadpleegd 24-09-2026). Blijf je onder de vrijstelling, dan hoeft de ontvanger geen aangifte te doen. Schenk je meer, dan betaalt de ontvanger belasting over het bedrag daarboven, niet over de hele schenking.

Waarom de blote belofte niet telt: bezitsoverdracht bij crypto

Bij geld op een rekening of een schilderij aan de muur is duidelijk wanneer een schenking heeft plaatsgevonden: het geld staat op andermans rekening, het schilderij hangt ergens anders. Bij crypto is dat lastiger vast te stellen, en dat maakt het net iets riskanter. De Belastingdienst verwacht dat de crypto daadwerkelijk uit het vermogen van de schenker verdwijnt en in het vermogen van de ontvanger terechtkomt. Zet je de crypto over naar een wallet, maar bewaar je zelf nog een kopie van de seed phrase, of ken je hem nog uit je hoofd, dan is discutabel of die overdracht compleet is. Wettelijk gezien heb je dan nog steeds toegang tot wat je “geschonken” hebt.

Dat is geen theoretisch punt. Een private key geeft volledige controle over een wallet, ongeacht wie er eigenaar van heet te zijn. Wie de sleutel heeft, kan er zonder toestemming van de ander bij. Voor een geldige schenking moet die controle dus ook echt overgaan, niet alleen het saldo.

Praktisch betekent dit: laat de ontvanger een eigen, nieuwe wallet aanmaken met een seed phrase die alleen hij of zij kent, gegenereerd op een moment waarop jij niet meekijkt. Leg de transactie vast met het transactiemoment en het bloknummer op de blockchain, zodat je bij een controle kunt aantonen wanneer en tegen welke waarde de schenking heeft plaatsgevonden.

Wat erfbelasting kost in 2026 als je crypto nalaat

Zonder testament bepaalt het wettelijk erfrecht wie je crypto erft en in welke vrijstellingscategorie diegene valt. De vrijstellingen voor 2026 lopen behoorlijk uiteen:

(bron: Belastingdienst, vrijstellingen erfbelasting 2026, geraadpleegd 24-09-2026)

Is de erfenis groter dan de vrijstelling, dan gelden dezelfde percentages als bij schenkbelasting: 10 tot 20% voor partner en kinderen, 18 tot 36% voor kleinkinderen, 30 tot 40% voor overige erfgenamen, met de grens opnieuw bij €158.669 (bron: Belastingdienst, tarieven erfbelasting 2026, geraadpleegd 24-09-2026).

De asymmetrie die niemand vertelt: erfbelasting ook zonder toegang

Hier zit het stuk dat de meeste uitleg over crypto en belasting overslaat. Bij een schenking is toegang een voorwaarde: zonder overdracht van de sleutel is er geen voltooide schenking, en dus ook geen schenkbelasting verschuldigd. Bij overlijden werkt dat omgekeerd. De nalatenschap bestaat uit alles wat iemand bezat op het moment van overlijden, ongeacht of de erfgenamen er praktisch bij kunnen. Een niet-custodial wallet met bitcoin erop is op papier net zo goed bezit als een huis of een effectenportefeuille, ook als niemand de seed phrase kan vinden.

Voor erfgenamen betekent dit dat ze erfbelasting verschuldigd kunnen zijn over vermogen dat ze nooit zullen kunnen aanraken. Dat is geen uniek cryptoprobleem, want erven van een onverkoopbaar pand of een aandeel in een familiebedrijf kent dezelfde spanning tussen belastbare waarde en beschikbaar geld. Bij crypto is het risico alleen groter, omdat er geen notaris, bank of Kadaster is die kan bevestigen wat er precies was, laat staan de toegang kan herstellen. Een niet-custodial wallet werkt namelijk alleen zolang er iemand is die de sleutel kent.

Wil je dat voorkomen, begin dan niet bij de sleutel zelf. Regel eerst dat iemand na jouw overlijden weet dát er crypto bestaat, voordat je nadenkt over hoe diegene erbij kan. Voor het “hoe” bestaan een paar opties die niet van één enkel document afhankelijk zijn: een multisig-opzet waarbij meerdere sleutels nodig zijn voor een transactie, zodat het wegvallen van één sleutel niet meteen alles blokkeert, of een notariële depotakte waarin een verzegelde envelop met instructies wordt bewaard zonder dat de inhoud onderdeel wordt van het testament zelf. Een testament is namelijk geen goede plek voor een seed phrase: het wordt na overlijden door meerdere partijen ingezien, en dat is precies het tegenovergestelde van wat een sleutel nodig heeft. Onze handleiding voor een veilige wallet-back-up gaat verder in op hoe je een back-up zo inricht dat hij zowel tegen verlies als tegen ongewenste toegang bestand is.

DAC8: waarom een crypto-schenking straks minder onzichtbaar is

Tot voor kort was een overdracht tussen twee eigen wallets voor de Belastingdienst vrijwel onzichtbaar, tenzij je hem zelf aangaf. Dat verandert met DAC8, de Europese richtlijn die cryptodienstverleners verplicht om vanaf 1 januari 2026 klant- en transactiegegevens door te geven aan de Belastingdienst (bron: Belastingdienst, cryptobezittingen, geraadpleegd 24-09-2026). We schreven er al eerder over in ons artikel over crypto en box 3.

Voor schenken en nalaten betekent dit vooral iets voor crypto die via een platform loopt. Stuur je crypto van je eigen account naar het account van je kind bij een cryptodienstverlener, dan is die overboeking straks onderdeel van de gegevens die de aanbieder aanlevert. Dat maakt het niet onmogelijk om een schenking te vergeten aan te geven, maar wel een stuk riskanter: de Belastingdienst kan de transactie zien, ook zonder dat jij hem meldt. Bij een overdracht rechtstreeks tussen twee self-hosted wallets, zonder tussenkomst van een platform, bestaat die meldplicht niet, wat de bewijslast dan volledig bij jezelf legt in plaats van bij een derde partij.

Veelgestelde vragen

Moet ik aangifte doen als een schenking in crypto onder de vrijstelling blijft?

Nee, blijft een schenking in crypto onder de jaarlijkse vrijstelling, dan hoeft de ontvanger geen aangifte schenkbelasting te doen. Voor een schenking van een ouder aan een kind ligt die grens in 2026 op €6.908, voor alle andere schenkers op €2.769. Bewaar wel bewijs van het transactiemoment en de waarde op dat moment, zodat je bij een vraag van de Belastingdienst kunt aantonen dat je onder de vrijstelling bleef.

Telt de waardestijging van crypto na de schenking nog mee voor de schenkbelasting?

Nee, voor de schenkbelasting telt alleen de waarde op het moment van de schenking zelf. Stijgt de crypto daarna in waarde bij de ontvanger, dan is dat voor de schenkbelasting niet meer relevant, want die is al vastgesteld op het schenkingsmoment. De waardestijging telt wel weer mee voor de box 3-positie van de ontvanger op de eerstvolgende peildatum van 1 januari.

Kan schenken op papier ook met crypto?

Ja, schenken op papier is ook bij crypto mogelijk, al werkt het anders uit dan bij geld. Bij schenken op papier ontstaat een schuld van de schenker aan de ontvanger, zonder dat er direct geld of crypto overgaat. Omdat er bij crypto geen daadwerkelijke bezitsoverdracht plaatsvindt, blijft de wallet gewoon eigendom van de schenker. Laat je hierin altijd goed adviseren, want de fiscale gevolgen voor box 3 en een eventuele latere erfbelasting hangen af van hoe de schuld precies is vastgelegd.

Wat gebeurt er als ik vergeet aangifte te doen van een crypto-schenking boven de vrijstelling?

Doe je geen aangifte schenkbelasting terwijl de schenking boven de vrijstelling uitkwam, dan loop je het risico op een naheffingsaanslag met boete zodra de Belastingdienst de schenking alsnog ontdekt. Door DAC8 wordt dat vanaf 2026 waarschijnlijker voor schenkingen die via een cryptodienstverlener lopen, omdat die de transactiegegevens moet delen. Bij een overdracht tussen twee eigen wallets zonder platform ligt de ontdekkingskans lager, maar de aangifteplicht verandert daar niets aan.

Blijft crypto die ik later dit jaar wegschenk nog meetellen in box 3?

Ja, voor box 3 telt alleen je bezit op de peildatum van 1 januari. Schenk je crypto pas in de loop van het jaar weg, dan stond die crypto op 1 januari nog op jouw naam en telt hij voor dat belastingjaar nog volledig mee in jouw box 3-vermogen, ongeacht wanneer je de schenking daadwerkelijk doet. Pas vanaf de eerstvolgende peildatum, na de schenking, verschuift die waarde naar het box 3-vermogen van de ontvanger.

Hoeveel crypto mag je belastingvrij hebben?

Hoeveel crypto je belastingvrij mag hebben, hangt af van welke belasting je bedoelt: box 3 voor je lopende bezit, of schenk- en erfbelasting voor een schenking of erfenis. Voor je jaarlijkse box 3-aangifte betaal je pas belasting als al je bezittingen samen, crypto inbegrepen, boven het heffingsvrij vermogen uitkomen: €59.357 in 2026, of €118.714 voor fiscale partners samen (bron: Belastingdienst, heffingsvrij vermogen, geraadpleegd 24-09-2026). Dat is een ander bedrag dan de vrijstellingen voor schenkbelasting en erfbelasting verderop in dit artikel, die gelden per schenking of per erfenis, niet voor je lopende bezit.

Wanneer moet ik belasting betalen over mijn cryptowinst?

Voor de meeste particuliere bezitters is er geen aparte belasting over cryptowinst zelf. Je crypto valt in box 3 en wordt jaarlijks belast op basis van de waarde op de peildatum, niet op basis van wat je bij verkoop daadwerkelijk aan winst maakt. Alleen als je zo actief handelt dat het verder gaat dan normaal vermogensbeheer, bijvoorbeeld met een hoge transactiefrequentie of professionele mining, kan de Belastingdienst je resultaat aanmerken als inkomen uit overig werk in box 1. Dan wordt wel de daadwerkelijke winst belast, tegen het progressieve tarief van dat moment.

Dit artikel legt uit hoe schenk- en erfbelasting bij crypto werken. Het is geen beleggingsadvies en ook geen fiscaal advies. Twijfel je over je eigen situatie, raadpleeg dan een belastingadviseur, notaris of de Belastingdienst zelf.

Bronnen: Belastingdienst.nl (tarieven en vrijstellingen schenkbelasting 2026, tarieven en vrijstellingen erfbelasting 2026, cryptobezittingen-pagina over DAC8), geraadpleegd 24-09-2026.