Ethlabs wil ethereum al in 2027 beschermen tegen quantum- en AI-dreiging

Ethereum zou volgens onderzoeksgroep Ethlabs niet tot december 2029 moeten wachten om zich te wapenen tegen quantumcomputers. In een voorstel dat op 11 november op het Ethereum Magicians-forum verscheen, pleit de groep ervoor om die bescherming al in 2027 neer te zetten. Opvallend is de reden: niet alleen quantum, maar vooral kunstmatige intelligentie zou het tijdpad kunnen versnellen. Om dat kracht bij te zetten, offert Ethlabs ook een eigen paradepaardje op.

Het plan heet pqai27. Volgens The Block stelt Ethlabs dat AI de tijdlijnen voor quantum- en cryptografische risico's versnelt, terwijl de technologie tegelijk software sneller op zwakke plekken kan doorlichten. De groep vat dat samen in een zin die de toon zet: "Being post-quantum is not enough, we intend on being post-AI too." Post-AI betekent in hun ogen cryptografie die op minder wiskundige aannames leunt, plus software die bestand is tegen kwetsbaarheden die geavanceerde AI-modellen kunnen vinden.

Waarom quantum een probleem is voor ethereum

Voor wie er minder mee bezig is: de handtekeningen waarmee je een transactie goedkeurt en waarmee validators het eens worden over de keten, rusten op wiskunde die een krachtige quantumcomputer in theorie kan kraken. Wie dan je publieke sleutel kent, zou je private sleutel kunnen afleiden. Quantumbestendige cryptografie vervangt die bouwstenen door methoden waar zo'n machine geen vat op heeft.

De Ethereum Foundation werkt daar al jaren aan. In een roadmap van 7 september mikt het Protocol-team van de Foundation op een volledig quantumbestendige layer 1 in december 2029, verdeeld over de execution-, consensus- en datalaag. Ethlabs wijst erop dat Google zijn eigen overstap naar post-quantumcryptografie ook in 2029 wil afronden, en noemt gewijzigde Amerikaanse overheidsplanning en recent AI-onderzoek naar wiskunde en softwarelekken als reden om eerder te beginnen. Eerlijk is eerlijk: de groep geeft toe dat niemand weet wanneer AI bestaande cryptografie echt bedreigt. Juist die onzekerheid is voor Ethlabs het argument om niet te wachten.

Twee fases: eerst overleven, dan opschalen

Het voorstel is slimmer opgebouwd dan een simpele deadline. De eerste fase, pqai-ready, zorgt dat het consensussysteem quantumbestendige cryptografie gebruikt en dat gebruikers hun accounts kunnen beveiligen. Valt de huidige cryptografie om, dan blijft het netwerk draaien, zij het mogelijk met minder capaciteit. De tweede fase, pqai-scaled, moet quantumbestendige transacties en data zonder die prestatiebeperking mogelijk maken. Dat dit ook in 2027 lukt, noemt Ethlabs zelf ambitieus. Daarvoor zijn onder meer EIP-8288 voor het bundelen van handtekeningen en EIP-8479 voor quantumbestendige databeschikbaarheid nodig.

Wat er met Hegotá gebeurt

Het echte signaal zit in wat Ethlabs laat vallen. In augustus pleitte de groep nog voor snellere blokken. Nu trekt ze Quick Slots terug uit Hegotá, de grote upgrade na Glamsterdam. "We don't take this decision lightly", schrijft Ethlabs, dat snellere blokken in 2028 alsnog wil doorvoeren.

Frame Transactions blijven overeind omdat ze wallets flexibeler laten omgaan met autorisatie, inclusief handtekeningen die quantumaanvallen weerstaan. Voor gewone gebruikers kan dat later neerkomen op sleutelrotatie, aparte herstelrechten en strakkere controle over wie een account mag aansturen. Op consensusniveau moet nog worden gekozen tussen het aanpassen van het bestaande Gasper of een nieuwer ontwerp met decoupled consensus.

Wie hier al een besluit in leest, gaat te snel. De kernontwikkelaars hebben de 2027-planning niet goedgekeurd en de Foundation wil de risico's in januari 2027 opnieuw met externe experts wegen. Glamsterdam gaat hoe dan ook gewoon door. Maar dat een invloedrijke onderzoeksgroep een eigen feature parkeert om de discussie te forceren, zegt genoeg over hoe serieus de quantumvraag inmiddels wordt genomen.