Bitcoin en goud: twee soorten schaarste naast elkaar

Bitcoin wordt al jaren digitaal goud genoemd. De vergelijking ligt voor de hand: beide hebben een beperkt aanbod, staan los van één centrale bank en worden door een deel van de beleggers gezien als tegenwicht voor gewoon geld. Toch verschillen ze op punten die er in de praktijk flink toe doen. Heb je al crypto en vraag je je af hoe goud zich daartoe verhoudt? Dan vind je hieronder de belangrijkste verschillen op een rij.

Schaarste in code tegenover schaarste in de grond

Bij bitcoin is de schaarste vastgelegd in het protocol. Er komen nooit meer dan 21 miljoen bitcoin, en door de halvings neemt het tempo waarin nieuwe munten ontstaan stap voor stap af. Iedereen kan dat controleren.

Bij goud werkt schaarste anders. Er wordt elk jaar nieuw goud gewonnen, maar die hoeveelheid is klein vergeleken met alles wat er in de loop van de geschiedenis al is gedolven. Het aanbod groeit daardoor langzaam. Een harde bovengrens zoals bij bitcoin bestaat niet: als de prijs hoog genoeg wordt, kunnen nieuwe mijnen rendabel worden. Daar staat tegenover dat goud al duizenden jaren als waardemiddel dient, terwijl bitcoin pas sinds 2009 bestaat.

Hoe sterk de koersen bewegen

Wie crypto volgt, is gewend aan dagen met uitschieters van vijf of tien procent. Bitcoin verloor in zijn korte geschiedenis meerdere keren meer dan de helft van zijn waarde en herstelde daarna weer. De goudprijs beweegt doorgaans minder heftig, al kan ook goud stevig dalen en jarenlang onder een eerdere top blijven.

Dat verschil in beweeglijkheid hangt samen met wie er handelen en waarom. Goud wordt gekocht door centrale banken, de sieradenindustrie, de elektronica-industrie en particuliere beleggers. Bij bitcoin hebben speculatie en sentiment een grotere invloed. Een vaste samenhang tussen beide is er niet: soms stijgen ze samen, soms gaan ze elk een eigen kant op.

Bewaren: private key of kluis

Bij crypto draait veiligheid om je sleutels. Bewaar je zelf in een hardware wallet, dan ben je ook zelf verantwoordelijk. Raak je de seed phrase kwijt, dan is je bezit onbereikbaar. Laat je het op een exchange staan, dan vertrouw je op de beveiliging en de financiële gezondheid van dat platform.

Bij fysiek goud spelen andere vragen. Thuis bewaren vraagt om een kluis en een verzekering die hoog genoeg dekt. Wie in goud beleggen wil zonder zelf iets te bewaren, kan goud op naam laten opslaan bij een aanbieder. Let er dan op dat het goud volledig aan jou is toegewezen, verzekerd is en jaarlijks door een accountant wordt gecontroleerd. Je ruilt het risico van een kwijtgeraakte sleutel in voor afhankelijkheid van een bewaarder, en je betaalt meestal een jaarlijks bewaarloon.

Toezicht en belasting in Nederland

Cryptoaanbieders vallen sinds de invoering van MiCA onder Europese regels en hebben in Nederland een vergunning van de AFM nodig. Voor goud is het beeld minder eenduidig. Een handelaar die alleen baren en munten levert, staat niet automatisch onder toezicht. Partijen die goud aanbieden in combinatie met opslag hebben in het algemeen wel een AFM-vergunning nodig, omdat dat onder de regels voor beleggingsobjecten valt.

Voor de belasting liggen crypto en goud dichter bij elkaar. Beide vallen voor particulieren onder vermogen in box 3, met de waarde op 1 januari als uitgangspunt. Die regels zijn wel in beweging, dus controleer bij de aangifte wat er voor dat jaar geldt. Een verschil zit in de aanschaf: over beleggingsgoud betaal je geen btw.

Geen kwestie van of-of

Bitcoin en goud worden vaak tegenover elkaar gezet, maar dat is niet altijd de meest bruikbare vraag. Beide hebben een ander risicoprofiel, een andere manier van bewaren en een andere geschiedenis. Sommige beleggers houden ze naast elkaar aan, anderen kiezen bewust voor één van de twee of voor geen van beide. Welke rol ze kunnen spelen, hangt af van je situatie, je horizon en hoeveel schommelingen je kunt verdragen. Weten waarin ze verschillen, is daarbij een goed begin.

---

Dit artikel legt uit hoe bitcoin en goud van elkaar verschillen en is geen beleggingsadvies.