Bitcoin zakt onder 70.000 dollar: ETF-beleggers trekken zich terug en de orderboeken zijn dun

Bitcoin is vrijdag onder de 70.000 dollar gezakt. CoinGecko toonde op het moment van schrijven een koers van 68.607 dollar, 9,2 procent lager dan een week eerder. Volgens TokenPost staat de koers daarmee op het laagste niveau sinds 20 augustus. Dat het sentiment omslaat, verbaast niemand meer. Wat opvalt, is waarom bitcoin daalt: de munt beweegt deze weken mee met obligatierentes en de dollar, en veel minder met techaandelen.

Bitcoin gedraagt zich als een macro-asset

10x Research zette in een rapport van vrijdag een paar cijfers naast elkaar. Van 5 tot en met 12 november verloor bitcoin 5,9 procent, terwijl de Nasdaq 100 6,4 procent steeg. Volgens het onderzoeksbureau reageert bitcoin nu vooral op de stijgende Amerikaanse staatsrente en een sterkere dollar. De koers loopt eerder in de pas met goud, dat in dezelfde periode 5,5 procent verloor. De Amerikaanse tienjaarsrente kwam in die dagen boven de 5 procent uit.

Voor wie net begint: als de rente op veilige staatsobligaties stijgt, worden beleggingen zonder rente, zoals goud en bitcoin, relatief minder aantrekkelijk. Daar komt bij dat de markt rekening houdt met een renteverhoging door de Federal Reserve in december. TokenPost meldt dat die verwachting werd aangewakkerd door zorgen over de inflatie. Vikram Subburaj, CEO van de Indiase exchange Giottus, noemt die renteverwachting samen met de institutionele uitstroom en de krappere liquiditeit als oorzaak van de zwakte. Zijn advies is nuchter: "Beleggers moeten geen kortetermijndips najagen en geen buitensporige hefboom gebruiken."

De ETF-kraan staat open, maar de verkeerde kant op

Spot-ETF's brachten bitcoin de afgelopen jaren veel nieuwe vraag. Nu werkt hetzelfde kanaal de andere kant op. De iShares Bitcoin Trust (IBIT) van BlackRock zag tot en met woensdag in negen opeenvolgende handelsdagen meer dan 2 miljard dollar vertrekken. Volgens TokenPost liep de totale netto-uitstroom uit Amerikaanse spot-bitcoin-ETF's tussen 30 oktober en 11 november op tot meer dan 2,5 miljard dollar. Voorlopige cijfers van Farside Investors laten voor donderdag nog eens 47,7 miljoen dollar uitstroom zien. De cijfers van BlackRock en Fidelity waren toen nog niet binnen.

Dunne orderboeken maken elke beweging groter

Het tweede probleem is minder zichtbaar, maar misschien gevaarlijker. Volgens het weekrapport van Talos zakte de orderboekdiepte van bitcoin op de grote exchanges op 9 november naar 72 miljoen dollar. Dat is ongeveer 33 procent onder het normale niveau. Orderboekdiepte zegt hoeveel koop- en verkooporders er dicht bij de huidige koers klaarstaan. Is die laag, dan kan een grote order de koers flink verschuiven. Gebeurt dat in een markt vol geleende posities, dan kunnen liquidaties elkaar opvolgen.

Tanay Ved, senior research associate bij Talos, ziet precies dat risico: "De liquiditeit blijft dun terwijl de hefboom hoog blijft, waardoor de markt kwetsbaar is voor scherpe bewegingen in beide richtingen." Herstel vraagt volgens hem om diepere orderboeken en een kentering in de geldstromen.

Het sentiment is intussen omgeslagen. De Crypto Fear & Greed Index zakte vrijdag naar 20, de laagste stand in ruim vier maanden. TokenPost meldt dat de index een dag eerder nog op 28 stond. Ervaren handelaren zien extreme angst soms als contrair koopsignaal. Die redenering gaat alleen op als de verkoopdruk opdroogt, en daar is nog weinig van te zien.

Technisch kijken analisten van Invezz naar 67.000 dollar en daaronder naar 62.000 dollar als mogelijke doelen. Dat scenario vervalt volgens hen pas als de ETF-uitstroom stopt en bitcoin terugkeert boven 70.505 dollar, en vervolgens boven 75.545 dollar blijft. Wie wil weten waar de bodem ligt, moet dus vooral de dagelijkse ETF-cijfers en de Amerikaanse tienjaarsrente volgen. De koersgrafiek zegt daar minder over.