De Europese Unie heeft haar antiwitwasregels definitief gemaakt en daarmee ligt de scheidslijn er messcherp: privacy coins verdwijnen uit de gereguleerde sector, terwijl een directe Bitcoin-overboeking tussen twee privéwallets buiten schot blijft. Regulation (EU) 2024/1624, beter bekend als de Anti-Money Laundering Regulation of AMLR, gaat in op 10 juli 2027 en verplicht cryptobedrijven tot zwaardere klantcontroles en een verbod op diensten die transacties anoniem maken.
Kerncijfers
- Ingangsdatum AMLR: 10 juli 2027
- Volledige due diligence vanaf: 1.000 euro per transactie
- Plafond contante betalingen: 10.000 euro
- Direct toezicht AMLA op: tot 40 cryptoplatforms
De kern van de zaak is een onderscheid dat veel mensen door elkaar halen. De regels binden de bedrijven, niet de burger. Wie zelf zijn coins beheert in een self-custody wallet en peer-to-peer overmaakt, valt niet onder de directe identificatieplicht. Een toelichting bij de verordening stelt dat de identificatie-eisen gelden voor crypto-asset service providers, niet voor elke blockchaintransactie. Directe overboekingen tussen zelfbeheerde wallets blijven daarmee buiten die verplichtingen.
Wat verdwijnt en wat blijft
Voor de gereguleerde markt is het einde verhaal voor anonieme munten. Volgens artikel 79 van de verordening mogen krediet- en financiële instellingen en cryptobedrijven geen anonieme rekeningen meer aanhouden, inclusief rekeningen die transacties anonimiseren of die draaien op zogeheten anonymity-enhancing coins zoals Monero. In de praktijk betekent dat EU-beurzen munten als XMR, ZEC en DASH moeten schrappen, want listen, bewaren of verhandelen mag straks niet meer.
Belangrijk voor wie zo’n munt in portefeuille heeft: het bezit zelf wordt niet strafbaar. Bezitten, bewaren en peer-to-peer versturen van privacy coins blijft legaal, ook na 1 juli 2027. Wat wegvalt, is de mogelijkheid om die munten via een Europees gereguleerd platform te storten, te kopen of te bewaren. Adviseurs raden houders aan hun XMR of afgeschermde ZEC ruim voor medio 2027 naar self-custody te halen, omdat eerdere delistings telkens eindigden in opnamedeadlines en gedwongen omzettingen.
| Drempel | Wat de regels eisen |
|---|---|
| Onder 1.000 euro | Klant identificeren, lichtere verificatie dan bij grotere bedragen |
| Vanaf 1.000 euro | Volledige due diligence; extra controle bij self-hosted wallets met tussenpersoon |
| Contant vanaf 3.000 euro | Identiteit verifiëren en controles uitvoeren voor de transactie |
| Contant boven 10.000 euro | Verbod op commerciële contante betaling in de hele EU |
De Travel Rule blijft het scharnierpunt
Naast de AMLR speelt Regulation (EU) 2023/1113, in de markt bekend als de Travel Rule. Die verplicht gereguleerde aanbieders om gegevens van afzender en ontvanger mee te sturen bij een overboeking. Zodra een transactie met een self-hosted wallet de 1.000 euro raakt en er een gereguleerde tussenpersoon in het spel is, komen er extra checks bij. Het resultaat: wie via een beurs handelt, doorloopt know-your-customer-procedures, terwijl een Bitcoin-betaling van persoon tot persoon zonder tussenpartij geen directe identiteitscontrole onder EU-recht uitlokt.
FUD versus de letter van de wet
Rond de aankondiging dook meteen de claim op dat Brussel self-custody en peer-to-peer Bitcoin zou verbieden. Patrick Hansen, directeur EU-strategie en -beleid bij Circle, ging daar publiekelijk tegenin. “The impact on self-custody wallets and CASPs is very limited, almost zero,” aldus Hansen, die stelt dat de AMLR bestaande praktijk eerder bevestigt dan dat ze nieuwe brede verboden invoert.
Niet iedereen is gerustgesteld. Critici uit de privacyhoek vinden dat het schrappen van privacy coins uit gereguleerde kanalen verder gaat dan een risicogebaseerde aanpak en op gespannen voet staat met de fundamentele rechten op privacy en gegevensbescherming. Of het effect oplevert tegen criminaliteit, wordt door dezelfde critici betwijfeld. De vrees is bovendien dat gebruikers uitwijken naar ongereguleerde of gedecentraliseerde platforms, precies de hoek waar toezichthouders het minst zicht hebben.
Breder dan crypto alleen
De verordening reikt verder dan digitale munten. Naast het plafond van 10.000 euro op commerciële contante betalingen mogen lidstaten strengere nationale limieten blijven hanteren. De lijst met verplichte sectoren groeit fors: profvoetbalclubs, spelersmakelaars, crowdfundingplatforms en handelaren in luxegoederen komen er allemaal bij. Boven dit alles staat de nieuwe toezichthouder AMLA, gevestigd in Frankfurt, die rechtstreeks toezicht gaat houden op tot 40 grote cryptoplatforms.
