De Amerikaanse FBI registreerde het afgelopen jaar voor 11,4 miljard dollar aan verliezen door cryptofraude. Er werden maar liefst 181.565 klachten gemeld. In Europa leidde een cryptozwendel van 50 miljoen tot 10 arrestaties. Schrikbarende sommen geld. Scammers worden steeds slimmer, geraffineerder en geduldiger. Ze vinden het niet meer erg om een jaar te investeren om zo veel mogelijk geld van je te stelen. Maar hoe voorkom je dat jij slachtoffer wordt?
De gevaarlijke scam van dit moment: pig butchering
Pig butchering verwijst naar het proces waarbij een varken eerst wordt vetgemest en dan wordt geslacht. Dat is precies wat er met slachtoffers gebeurt. Een onbekend persoon neemt ineens contact met je op via een datingapp of sociale media. Het begint met een ‘per ongeluk’ verzonden berichtje of met een romantische openingszin. Er volgen weken, soms maanden of jaren van dagelijks contact. Je bouwt een vriendschap of zelfs een relatie op.
Op een gegeven moment komt crypto ter sprake: ‘Ik doe het zelf ook, is het ook iets voor jou?’ Ze sturen je door naar een platform dat er professioneel uitziet. Compleet met live koersen, klantenservice en een professioneel ogend KYC-proces. De eerste opnames lukken en je vertrouwt het systeem. Dan moet je geld investeren. Je ziet je saldo zelf weer groeien. Wil je het opnemen, dan moet je ineens ‘aan speciale belastingverplichtingen voldoen’ of verificatiekosten betalen. Je geld is weg, je vriend of vriendin heeft je geblokkeerd en het platform is ineens verdwenen.
Controleer eerst welke platforms legaal zijn, volgens het register van de AFM: de Autoriteit Financiële Markten. Staat het er niet in, dan is het illegaal in Nederland. Een van de bekendste legale exchanges is Bitvavo. Wil je weten of het iets voor jou is? Lees dan een uitgebreide Bitvavo review, geschreven door experts. Het is een van de weinige exchanges met een DNB-registratie in Nederland.
Address poisoning: je eigen transactiegeschiedenis werkt tegen je
Maar weinig mensen kennen deze vorm van oplichting: address poisoning. Een scam die je razendsnel geld kan kosten. Het werkt simpel door misbruik te maken van je eigen transactiegeschiedenis.
Stuur je regelmatig crypto naar hetzelfde adres? Zoals een exchange, een vriend of een zakelijke relatie? De aanvaller monitort de blockchain en stuurt jou een transactie van een klein bedrag, vanaf een adres dat sterk lijkt op het adres waarnaar jij gewend bent crypto te sturen. De eerste en de laatste vier tekens zijn identiek, maar de tekens daartussenin verschillen. Op het moment dat je een grote transfer doet en je het adres ‘herkent’ in je geschiedenis, stuur je per ongeluk het geld naar de aanvaller.
Je kunt dit voorkomen door altijd het volledige adres te bekijken. Teken voor teken. Sla adressen op in een vertrouwd adresboek binnen je wallet en kopieer nooit vanuit de transactiegeschiedenis. Hardware wallets zoals Ledger en Trezor tonen het volledige adres op het apparaat zelf. Dat maakt de kans veel kleiner om slachtoffer te worden van address poisoning.
Nep-airdrops en kwaadaardige smart contracts
Bullmarkets brengen airdrops met zich mee – en waar airdrops zijn, zijn oplichters. Je ontvangt plotseling tokens in je wallet die je nooit hebt aangevraagd. In je wallet-interface zie je dat deze flink wat waard zijn. Je hoeft ze alleen nog even te claimen door op een link te klikken of te ruilen. Wat er werkelijk gebeurt: je tekent een smart contract dat de aanvaller toestemming geeft om AL je tokens op te nemen. Niet alleen de nep-tokens, maar ook je eigen tokens.
Zo’n drainer-contract is binnen seconden uitgevoerd en terugdraaien is onmogelijk. Klik daarom nooit op links in je wallet-interface voor onbekende tokens. Controleer periodiek welke smart contracts je gebruikt en welke toestemming hebben om tokens te versturen. Trek toestemming in als die niet meer nodig is. Dit geldt ook voor oude DeFi-protocollen die je misschien jaren geleden hebt gebruikt.
Pump groups en insider cosplay
Gesloten Telegram- en Discordgroepen met namen als ‘Alpha Calls’ en ‘Whale Insider’ worden steeds populairder. Ze beloven vroegtijdige toegang tot informatie over coins die het heel goed gaan doen. Maar wat de oplichters eigenlijk doen, is een gecoördineerde pump-and-dump uitvoeren.
De beheerders kopen een obscure altcoin op, blazen het op, laten de prijs stijgen door FOMO en dumpen daarna de munt op het moment dat nieuwe kopers instappen. Terwijl jij inkoopt, klapt de koers. Daarnaast hebben we ook nog groepen die doen alsof ze insiders zijn bij een legitiem project, compleet met gestolen logo’s, perfect nagemaakt teammateriaal en ‘echte community leden.’ De pre-sale die ze aanbieden, bestaat feitelijk niet. Het enige wat bestaat, is de wallet waarnaar jij je ETH of BTC stuurt.
Wil je serieus leren investeren zonder in dit soort vallen te trappen? Begin dan bij de basis. Deze online Bitcoin en crypto gids legt je duidelijk uit hoe markten precies werken, in welke coins je wel zou kunnen investeren, en waar je op moet letten en hoe je scepsis als tool gebruikt.
Bedenk je dat de openheid van crypto voor- en nadelen biedt
Crypto is bedoeld als een systeem dat financiële vrijheid toegankelijker maakt. Maar op de manier waarop oplichters het gebruiken, is het een jachtgebied voor criminelen die profiteren van enthousiasme en een gebrek aan informatie. Dat laatste is het echte wapen van oplichters.
Word niet wantrouwig tegenover alles en iedereen in het ecosysteem, maar denk kritisch na voordat je een coin aanschaft of je toestemming geeft voor iets. Oogt iets of iemand betrouwbaar? Kijk dan toch even verder. De beste scams zijn juist de scams die niet aanvoelen als een scam. Blijf elke dag leren en blijf verifiëren. Bedenk je altijd dat als iets te mooi klinkt om waar te zijn, dat vaak ook zo is. Verzand niet in de crypto-rabbit hole.
