De strijd om een MiCA-vergunning is grotendeels gestreden, maar voor Europese cryptobedrijven begint nu pas het echte gevecht. Sinds de overgangsperiode op 1 juli 2026 afliep, draait het niet langer om wie een licentie kreeg, maar om wie de doorlopende kosten van naleving kan dragen. Die rekening dreigt kleinere exchanges, brokers en custodians richting fusies, verkopen of samenwerkingen met banken te duwen.
Kerncijfers
- Einde MiCA-overgang: 1 juli 2026
- MiCA-goedkeuringen in mei: 194 (van 3.000+ nationaal geregistreerde bedrijven)
- Vergunninghouders na de julideadline: circa 300
- Fintech-fusiewaarde: van 105 miljard dollar (2023) naar 251 miljard dollar (2025)
Waar het om draait: een MiCA-vergunning geeft toegang tot het paspoortsysteem waarmee een bedrijf in de hele EU actief mag zijn. Maar diezelfde vergunning brengt permanente verplichtingen mee. Bedrijven moeten governance, kapitaalbuffers, marktgedrag, klachtenafhandeling, cyberbeveiliging en antiwitwassystemen op orde houden. Voor een grote speler zijn dat beheersbare vaste lasten, voor een kleine partij wegen ze zwaar door.
De cijfers laten zien hoe hoog de lat ligt. Terwijl meer dan 3.000 bedrijven ooit een registratie hadden onder oudere nationale regimes, waren er in mei pas 194 met een echte MiCA-goedkeuring. Na de goedkeuringsronde rond de julideadline kwam dat aantal volgens het register van toezichthouder ESMA uit op ongeveer 300. Wie geen vergunning heeft en toch EU-klanten bedient, moet stoppen en klanten helpen hun bezit over te zetten naar een vergunde aanbieder of een eigen wallet.
Ook het Verenigd Koninkrijk zet de druk erop
Londen kiest een andere route dan Brussel. In plaats van een apart MiCA-achtig regime schuift de Britse toezichthouder FCA crypto onder het bestaande kader voor financiële diensten. Handelsplatformen, custodians, tussenpersonen, uitgevers van stablecoins en partijen die staking regelen hebben straks een vergunning nodig. Het aanvraagloket opent op 30 september 2026 en sluit op 28 februari 2027, waarna de regels op 25 oktober 2027 ingaan.
Voor cryptobedrijven betekent dat ongeveer dezelfde behandeling als een gewone bank. Steven Lightstone, partner bij Morgan Lewis, zei tegen CoinDesk dat de FCA “very high standards” hanteert waar consumenten in het spel zijn en dat een cryptobedrijf “treated like any normal traditional financial institution” wordt. Sleutelbeheer, reconciliaties, scheiding van klantvermogen en herstelprocedures helemaal zelf opbouwen kan duurder uitpakken dan aansluiten bij een gereguleerde groep.
Banken ruiken hun kans
Precies daar zit de logica achter een fusiegolf. Banken beschikken al over compliance-afdelingen, rapportagesystemen, klantnetwerken en distributie. Via een overname kopen ze technologie, licenties en gespecialiseerde teams in zonder alles zelf te bouwen. Cryptobedrijven krijgen in ruil kapitaal, nalevingspersoneel en toegang tot klanten. Een partnerschap biedt een tussenweg als geen van beide een volledige overname wil.
De eerste bewegingen zijn al zichtbaar. Het Franse CACEIS naderde een deal voor het MiCA-vergunde Meria, het Portugese Bison Bank werd zelf vergunninghouder na integratie van zijn digitale tak, en het Spaanse Cecabank lanceerde gereguleerde crypto-bewaring voor financiële instellingen. Een groep Europese banken koos Fireblocks voor een geplande MiCA-conforme euro-stablecoin, terwijl Qivalis zijn consortium uitbreidde naar 37 instellingen in 15 landen.
Toch is er ruimte genoeg. Simon Schneider, topman van Sygnum Europe, vertelde CoinDesk dat minder dan 20% van de Europese banken cryptodiensten aanbiedt. Dat gat verklaart waarom bankbestuurders verwachten dat regelgevende zekerheid meer klantvermogen naar vergunde instellingen trekt.
Schaal wordt belangrijker dan snelheid
De bredere fintech-markt wijst dezelfde kant op. Volgens een rapport van BCG en FT Partners steeg de fusiewaarde in fintech van 105 miljard dollar in 2023 naar 251 miljard dollar in 2025. Grote fintechs rondden vorig jaar 659 overnames af, tegenover 589 door banken en gevestigde partijen. Digitale activa en compliance behoorden tot de sectoren die kopers aantrokken.
Dat banken cryptonatives volledig verdringen is onwaarschijnlijk. Gespecialiseerde aanbieders leveren technologie en marktkennis die veel banken missen, en self-custody blijft buiten het bereik van gereguleerde custodians. Het waarschijnlijke resultaat is minder losse aanbieders en meer groepen die bancaire distributie combineren met crypto-infrastructuur. Voor bedrijven die op lange termijn gereguleerd in Europa willen blijven, telt omvang straks zwaarder dan een snelle start.
