A pile of Euro and Turkish Lira banknotes scattered on a wooden surface, showcasing various denominations.
Foto: Ibrahim Boran via Pexels

ESMA: veel prediction markets al verboden voor Europese particulieren

Wie in Europa dacht een gaatje te vinden om binaire weddenschappen opnieuw aan particulieren te slijten door ze event contracts te noemen, krijgt van ESMA nul op het rekest. De Europese toezichthouder liet op 3 juli weten dat veel prediction market-contracten simpelweg onder de bestaande regels vallen die de EU sinds 2018 aan binaire opties oplegt. Anders gezegd: een nieuwe naam op een oud product verandert niets aan de juridische status.

ESMA benadrukt dat het draait om wat een contract feitelijk is, niet om hoe het in de markt wordt gezet. Een event contract met een binaire uitkomst en een vaste uitbetaling kwalificeert al snel als financieel instrument, en dan geldt het verbod op verkoop, marketing en distributie aan particuliere beleggers dat elke lidstaat via nationale maatregelen heeft ingevoerd. Voor de goede orde: bij prediction markets zet je in op de uitkomst van een ja-of-nee-vraag over een toekomstige gebeurtenis, van verkiezingen tot sportwedstrijden. Je krijgt een vaste uitbetaling of niets, precies het patroon waar de oude binaire-optiesregels op zijn gebouwd.

Geen nieuw verbod, wel een duidelijke herinnering

Belangrijk om te begrijpen: ESMA voert hier geen nieuwe regel in. De toezichthouder herhaalt bestaande regels en spoort nationale toezichthouders aan te toetsen of nieuw aangeboden producten binnen de bestaande productinterventiemaatregelen vallen. FX News Group vat het scherp samen: de EU verbood binaire opties voor particulieren al in 2018, en het statement is een reactie op de groeiende populariteit van prediction markets en de toenemende deelname van gewone beleggers wereldwijd.

De aanleiding is dus niet theoretisch. De sector groeit hard en aanbieders zoeken de randen van de wet op. ESMA sluit die deur alvast met de mededeling dat meedoen aan constructies die bedoeld zijn om de interventiemaatregelen te omzeilen, verboden is.

Ook zakelijke klanten ontkomen niet aan een vergunning

Wie denkt dat het verhaal ophoudt bij particulieren, heeft het mis. ESMA maakt duidelijk dat het aanbieden van kwalificerende event contracts aan professionele of institutionele klanten nog steeds een vergunning vereist onder MiFID II, ongeacht of retailbeleggers worden uitgesloten. Voor ervaren lezers: dat betekent dat een platform niet kan wegkomen met een verhaal als “wij bedienen alleen professionals”. Zonder vergunning als beleggingsonderneming mag je deze producten in de EU niet distribueren.

Er is nog een laag. Zoals Finance Magnates beschrijft, kunnen event contracten ook als weddenschap onder nationale kansspelwetgeving vallen, of, wanneer ze een getokeniseerde vorm hebben en geen financieel instrument zijn, als crypto-asset onder MiCA. De classificatie bepaalt telkens welk regime van toepassing is, en dat maakt een Europese lancering juridisch een mijnenveld.

In de praktijk: Europa heeft nog geen vergunde spelers

De timing is veelzeggend, want de grote namen zitten vooral in de Verenigde Staten. Kalshi en Crypto.com opereren onder toezicht van de CFTC, Polymarket bedient zijn wereldwijde publiek vanuit het buitenland, en geen van de grote platforms draait een vergunde Europese tak. Voordat een aanbieder in Europa live gaat, moet die eerst de basisvraag beantwoorden hoe zijn contracten onder EU-recht worden ingedeeld.

Europese handhavers waren al bezig. Spanje blokkeerde eind mei tijdelijk Kalshi en Polymarket wegens het ontbreken van een kansspelvergunning, en op 19 juni kwamen kansspeltoezichthouders uit negen Europese landen met een gezamenlijke verklaring tegen platforms zonder vergunning. ESMA voegt daar nu de vraag aan toe of het product een financieel instrument is, en dat verhoogt de drempel voor iedere partij die de Europese markt op wil.

Aan de andere kant van de oceaan: juridische chaos

In de VS speelt precies het omgekeerde gevecht. Daar botsen kansspeltoezichthouders van staten met de CFTC over de vraag of event contracts nu gokken zijn of federaal gereguleerde derivaten. Tegen maart hadden autoriteiten in elf staten juridische of bestuurlijke stappen gezet tegen platforms als Kalshi en Polymarket. Nevada blokkeerde Kalshi tijdelijk als eerste staat, terwijl Arizona strafrechtelijke aanklachten indiende met de bewering dat het bedrijf een illegaal gokbedrijf runde.

De CFTC claimde vervolgens exclusieve bevoegdheid over prediction markets, met het argument dat het Congres de toezichthouder als enige de bevoegdheid heeft gegeven om markten voor grondstofderivaten te reguleren. Op 30 juni gaf een rechter in Massachusetts staatsautoriteiten toestemming om een aangepaste aanklacht tegen Kalshi in te dienen, in een lopende zaak over sport-event contracten die volgens de staat neerkomen op illegaal gokken. Sommige juristen denken dat dit slepende conflict tussen federale en statelijke toezichthouders uiteindelijk bij het Amerikaanse Hooggerechtshof belandt.

Het contrast is treffend: waar de VS worstelt met de vraag wie de baas is, kiest de EU voor een pragmatische lijn die neerkomt op “we hebben de regels al, pas ze toe”. Voor Europese aanbieders betekent dat weinig ruimte en veel huiswerk voordat er ook maar één contract aan een particulier verkocht mag worden.

Lars Verhoeven begon zijn crypto-reis in de bullrun van het jaar 2017-2018 en is zich door de jaren steeds meer gaan verdiepen in cryptocurrencies, met name Bitcoin en Ethereum. Door zijn journalistieke achtergrond hoopt hij zoveel mogelijk mensen kundig te maken over cryptocurrencies en alles wat er mee te maken heeft.